Dục Vọng và Vinh Quang - Chương 113: Thoái vốn

Sáng 20 tháng 3, trụ sở AstroViet tại Madrid tắm trong ánh nắng mùa xuân, len lỏi qua cửa kính cao, chiếu lên bàn gỗ sồi bóng loáng của Nam. Anh, 38 tuổi, mặc vest xám được cắt may tinh xảo, áo sơ mi trắng ôm sát cơ ngực săn chắc, ngồi trước laptop, ngón tay lướt qua báo cáo thiết kế trạm không gian ASEAN. Một email từ CFO AstroViet, bà Nguyễn Thị Minh, hiện lên với tiêu đề đỏ chói: “KHẨN: Thông báo thoái vốn – Ivanka Trump.” Nam ngừng tay, cảm giác bất an như một luồng điện chạy dọc sống lưng. Anh nhấp mở email, đọc từng dòng với sự tập trung tuyệt đối:

Kính gửi CEO,
Bà Ivanka Trump đã nộp Mẫu 144 tới Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) vào ngày 18/3/2035, thông báo ý định bán 5 triệu cổ phiếu AstroViet (tương đương 500 triệu USD, chiếm 7% cổ phần, Chương 74) trên thị trường mở trong 90 ngày tới, tuân theo SEC Rule 144. Giao dịch sẽ bắt đầu sau 5 ngày công bố, từ 25/3/2035, thông qua Goldman Sachs với tư cách là nhà môi giới. Đính kèm: Bản sao Mẫu 144, báo cáo tài chính sơ bộ, và phân tích tác động giá cổ phiếu. Đề nghị xem xét chiến lược ứng phó, thông báo cổ đông, và họp hội đồng quản trị.
Trân trọng,
Nguyễn Thị Minh, CFO AstroViet.

Nam nhíu mày, ngón tay gõ nhịp lên bàn, tiếng gõ vang nhẹ trong căn phòng yên tĩnh. SEC Rule 144 quy định rằng cổ đông lớn, như Ivanka, phải công khai ý định bán cổ phiếu “hạn chế” hoặc “kiểm soát” để tránh thao túng thị trường. Mẫu 144 yêu cầu nêu rõ số lượng cổ phiếu, thời gian bán, và phương thức giao dịch, thường qua sàn công khai như NYSE. Với AstroViet, 5 triệu cổ phiếu của Ivanka, định giá 35 USD/cổ phiếu, tương đương 175 triệu USD giá trị thị trường hiện tại, là một khối lượng khổng lồ. Nam lẩm bẩm: “Bán trong 90 ngày… Thị trường sẽ hoảng loạn.”

Anh mở tài liệu đính kèm, lướt qua Mẫu 144: “Ivanka Trump, cổ đông liên kết, sở hữu 5 triệu cổ phiếu loại A, dự kiến bán qua NYSE, giới hạn 1% khối lượng giao dịch hàng ngày, thông qua Goldman Sachs.” Anh kiểm tra dữ liệu trên Bloomberg Terminal, thấy khối lượng giao dịch trung bình của AstroViet là 2 triệu cổ phiếu/ngày. Theo Rule 144, Ivanka chỉ được bán tối đa 20,000 cổ phiếu/ngày, kéo dài giao dịch trong 250 ngày nếu không có ngoại lệ. Nhưng Goldman Sachs, với tư cách nhà môi giới, có thể yêu cầu SEC cho phép bán nhanh hơn, gây áp lực lớn lên giá cổ phiếu.

Nam mở báo cáo tài chính sơ bộ từ bà Minh, dự đoán giá cổ phiếu AstroViet có thể giảm 8–15% trong tuần đầu sau khi tin tức công bố, làm vốn hóa thị trường mất 5–10 tỷ USD. Báo cáo nhấn mạnh: “Niềm tin nhà đầu tư có thể suy giảm, đặc biệt với các quỹ phòng hộ bán khống nhắm vào AstroViet.” Nam xoa thái dương, cảm giác căng thẳng như dây đàn bị kéo căng. Ivanka, cổ đông lớn của AstroViet từ những ngày đầu, là biểu tượng cho sự ủng hộ quốc tế. Việc cô rút vốn có thể kích hoạt làn sóng bán tháo từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Anh gọi video cho bà Minh, màn hình hiện lên hình ảnh bà, 50 tuổi, mặc áo dài xanh thêu hoa sen, ngồi trong văn phòng AstroViet tại TP.HCM, ánh sáng từ cửa sổ chiếu lên bàn giấy. Nam nói chậm rãi: “Chị Minh, chuyện này nghiêm trọng hơn tôi nghĩ. Tại sao Ivanka không báo trước? Có dấu hiệu gì từ đội quan hệ nhà đầu tư không?” Bà Minh đáp, giọng bình tĩnh: “Nam, không có cảnh báo. Đội quan hệ nhà đầu tư liên hệ với văn phòng của Ivanka tuần trước, nhưng chỉ nhận được phản hồi chung chung về ‘đánh giá danh mục’. Luật sư của cô ấy nộp Mẫu 144 trực tiếp lên SEC, chúng ta chỉ biết khi thông báo công khai.”

Nam gật đầu, hỏi tiếp: “Goldman Sachs đóng vai trò gì? Họ sẽ bán thế nào?” Bà Minh lật tài liệu, trả lời: “Goldman Sachs là nhà môi giới chính, có thể chia nhỏ lệnh bán để giảm tác động, nhưng với 5 triệu cổ phiếu, họ sẽ ưu tiên tốc độ để tối ưu giá. Tôi đã yêu cầu đội pháp lý liên hệ Goldman Sachs, hỏi chi tiết kế hoạch giao dịch. Dự kiến họ bắt đầu từ 25/3, sau khi thông báo chính thức.” Nam xoa cằm: “Tác động tài chính cụ thể? Nếu giá giảm 15%, chúng ta mất bao nhiêu vốn hóa?” Bà Minh đáp: “Với định giá 70 tỷ USD, giảm 15% nghĩa là mất 10.5 tỷ USD. Các quỹ hưu trí và cổ đông châu Âu có thể bán theo, làm tình hình tệ hơn.”

Nam hít sâu, giọng trầm: “Chị chuẩn bị báo cáo tác động chi tiết, gửi tôi trước 17 giờ hôm nay. Liên hệ Goldman Sachs, yêu cầu họ chia nhỏ lệnh bán trong 120 ngày thay vì 90, nếu được. Chuẩn bị thư trấn an cổ đông, nhấn mạnh doanh thu từ mạng lưới vệ tinh CubeSat và dịch vụ phóng vào không gian. Tôi sẽ gọi Ivanka ngay.” Bà Minh gật đầu: “Tôi sẽ làm ngay. Có cần triệu tập hội đồng quản trị không?” Nam lắc đầu: “Chưa, để tôi nói với Ivanka trước. Giữ bí mật, tránh rò rỉ ra Reuters hay Bloomberg.” Anh kết thúc cuộc gọi, đứng dậy, bước ra ban công, ánh nắng lấp lánh trên đường phố Madrid. Anh nghĩ thoáng về Isabella, 16 tuần tuổi, đang ngủ ở cung điện Zarzuela, nhưng dập tắt, tập trung vào khủng hoảng.

Chiều 20 tháng 3, Nam trở lại bàn làm việc, ánh đèn vàng lấp lánh trên bàn gỗ sồi, mở cuộc gọi video với Ivanka. Màn hình hiện lên hình ảnh cô, 53 tuổi, mặc váy lụa trắng thanh lịch, tóc vàng buộc cao, ngồi trong văn phòng tại Trump Tower, New York, sau lưng là cửa sổ nhìn ra đường Fifth Avenue. Nam nói chậm rãi, giọng trầm: “Ivanka, tôi vừa nhận thông báo từ CFO. Cô định bán 5 triệu cổ phiếu AstroViet, 500 triệu USD. Chuyện này quá đột ngột. Cô có thể giải thích không?” Ivanka thở dài, ngón tay vuốt tóc, giọng nhẹ nhàng: “Nam, tôi biết tin này làm anh sốc. Tôi không muốn rút vốn, nhưng… tôi thực sự không còn lựa chọn.”

Nam nhíu mày, giọng chậm: “Không còn lựa chọn? Ivanka, cô là cổ đông lớn của tôi, đã đầu tư 500 triệu USD, tham quan khách sạn vũ trụ tháng trước, còn khen AstroViet là ‘thiên đường’. Nếu có vấn đề, sao không nói trực tiếp với tôi? Chúng ta có thể giải quyết.” Ivanka lắc đầu, giọng trầm: “Nam, không phải tôi không hài lòng. AstroViet quá thành công, đó mới là vấn đề. AstroPod, sân bay vũ trụ, và khách sạn của anh đã lấy thị phần lớn từ SpaceX, Blue Origin, và Rocket Lab. Theo Hiệp hội Không gian Thương mại, doanh thu dịch vụ phóng tên lửa của SpaceX giảm 22% năm 2034, còn Blue Origin mất ba hợp đồng tiếp tế ISS vì Astro-2.”

Nam nắm chặt tay, cảm giác như bị đâm sau lưng, nhưng giữ giọng bình tĩnh: “Ivanka, đó là cạnh tranh công bằng. Chúng tôi không vi phạm luật, không đánh cắp công nghệ. Sao họ nhắm vào cô? Cô chỉ là cổ đông, không phải CEO.” Ivanka đáp, giọng chậm: “Họ không chỉ nhắm vào tôi, Nam. SpaceX, Blue Origin, và Rocket Lab đã hợp sức, vận động hành lang qua Hiệp hội Không gian Thương mại. Họ thuê công ty luật ở D.C., gặp Bộ Thương mại và SEC, lập luận rằng AstroViet, một công ty nước ngoài, đe dọa an ninh quốc gia và ngành không gian Mỹ. Chính quyền hiện tại, với chính sách bảo hộ, đồng ý với họ.”

Nam hít sâu, giọng trầm: “Chính trị bẩn. Họ dùng cô để gửi thông điệp tới AstroViet. Ivanka, họ đã làm gì cụ thể với cô?” Ivanka nghiêng người, giọng thấp: “Tuần trước, Jared và tôi bị gọi tới Bộ Thương mại. Họ kiểm tra tài khoản đầu tư của chúng tôi, hỏi về quan hệ với AstroViet. Một quan chức SEC nói thẳng: ‘Nếu không rút vốn, chúng tôi sẽ khởi kiện vì xung đột lợi ích, dựa trên quan hệ của Jared với các cố vấn chính quyền.’ Họ đe dọa đóng băng tài khoản, Nam. Tôi phải bảo vệ gia đình.”

Nam xoa thái dương, cảm giác căng thẳng như dây đàn sắp đứt. Anh hỏi: “Ivanka, có cách nào giữ cô ở lại không? Ví dụ, giảm cổ phần từ từ, bán riêng lẻ cho quỹ thân thiện, thay vì công khai trên NYSE?” Ivanka lắc đầu, giọng buồn: “Nam, tôi đã thử thương lượng. SEC yêu cầu tôi nộp Mẫu 144, công khai mọi giao dịch. Goldman Sachs sẽ bán qua NYSE để đảm bảo minh bạch. Nếu tôi không tuân thủ, họ sẽ kiện, và danh tiếng của tôi sẽ bị hủy hoại. Tôi xin lỗi, Nam, nhưng tôi không thể chống lại cả Bộ Thương mại.”

Nam gật đầu, giọng chậm: “Tôi hiểu, Ivanka. Cô đã thẳng thắn. Nhưng bán 5 triệu cổ phiếu sẽ làm giá AstroViet lao dốc. Có cách nào giảm tác động không? Chẳng hạn, kéo dài thời gian bán lên 180 ngày?” Ivanka đáp: “Tôi đã hỏi Goldman Sachs. Họ nói 90 ngày là tối ưu để tránh biến động kéo dài. Nhưng tôi sẽ yêu cầu họ chia nhỏ lệnh, bán 10,000 cổ phiếu/ngày thay vì 20,000. Đó là tất cả những gì tôi có thể làm.” Nam gật đầu: “Cảm ơn, Ivanka. Còn điều gì tôi cần biết không? Họ có kế hoạch gì khác với AstroViet?”

Ivanka nghiêng người, hạ giọng: “Nam, có một chuyện nghiêm trọng hơn. SEC và Bộ Thương mại đang xem xét hủy niêm yết AstroViet khỏi NYSE. Các công ty Mỹ muốn loại anh khỏi thị trường vốn Mỹ để cắt dòng tiền đầu tư. Họ dùng Đạo luật Kiểm toán Công ty Nước ngoài năm 2020, yêu cầu kiểm tra sổ sách của AstroViet từ Việt Nam bởi một công ty kiểm toán Mỹ. Nếu anh không tuân thủ, hoặc nếu họ tìm ra bất kỳ sai sót nào, dù nhỏ, họ sẽ delist AstroViet, như từng làm với China Mobile và Sinopec năm 2021.”

Nam cảm giác như bị đấm vào ngực, nhưng giữ giọng chậm rãi: “Hủy niêm yết? Ivanka, đó là đòn chí mạng. AstroViet huy động 20 tỷ USD qua NYSE cho khách sạn vũ trụ và trạm ASEAN . Nếu bị delist, chúng tôi sẽ mất nhà đầu tư quốc tế. Họ có thể làm vậy thật sao?” Ivanka gật đầu, giọng trầm: “Chính quyền hiện tại ưu tiên ngành không gian nội địa. SEC có thể viện dẫn an ninh quốc gia hoặc không tuân thủ kiểm toán. Tôi nghe từ một luật sư ở D.C. rằng họ nhắm đến AstroViet trong 6–12 tháng tới. Nam, anh cần hành động ngay.”

Nam hỏi, giọng thấp: “Hành động thế nào? Cô có gợi ý gì không?” Ivanka đáp, giọng chậm: “Thứ nhất, thuê luật sư giỏi. Sullivan & Cromwell ở New York có kinh nghiệm chống delisting, từng cứu một công ty Trung Quốc năm 2023. Thứ hai, chuẩn bị niêm yết ở sàn khác, như Hong Kong hoặc Singapore. Hong Kong có quy định linh hoạt, và AstroViet có danh tiếng từ khách sạn vũ trụ. Thứ ba, tìm cổ đông mới từ châu Á hoặc Trung Đông. Các quỹ như Temasek của Singapore hoặc Mubadala của UAE đang tìm cơ hội trong ngành không gian. Nhưng anh phải nhanh, trước khi SEC ra tay.”

Nam gật đầu, giọng quyết đoán: “Ivanka, cảm ơn cô đã cảnh báo. Tôi sẽ bắt đầu ngay. Cô sẽ công khai lý do thoái vốn chứ?” Ivanka lắc đầu: “Không, tôi chỉ nộp Mẫu 144, nói là ‘quản lý danh mục’. Lý do thật sẽ ở lại giữa chúng ta. Nam, tôi tiếc vì phải rời đi. Chúc anh may mắn.” Nam mỉm cười nhẹ: “Cảm ơn, Ivanka. AstroViet sẽ không gục ngã.” Cuộc gọi kết thúc, Nam đứng dậy, bước ra cửa sổ, ánh trăng lấp lánh trên Madrid.

Anh gọi video đội ngũ pháp lý và tài chính AstroViet, giọng trầm: “Chúng ta đối mặt nguy cơ hủy niêm yết NYSE. Liên hệ Sullivan & Cromwell, yêu cầu báo cáo chống delisting trong 48 giờ. Kiểm tra quy định niêm yết ở Hong Kong và Singapore, tập trung vào vốn tối thiểu và thuế. Chuẩn bị hồ sơ kêu gọi vốn từ Temasek và Mubadala, nhấn mạnh doanh thu từ AstroPod và khách sạn vũ trụ. Tôi muốn kế hoạch chi tiết trước thứ Tư.” Bà Minh, trên màn hình, hỏi: “Nam, có cần họp cổ đông ngay không?” Anh đáp: “Chưa, soạn thư trấn an trước, gửi tôi xem tối nay. Không để tin đồn lan ra.”

Anh gửi email cho Jetsun Pema: “Jetsun, đẩy nhanh thiết kế trạm ASEAN, hoàn thành module năng lượng trước tháng 6. Chúng ta cần thắng lợi lớn để giữ niềm tin nhà đầu tư. Gửi báo cáo tối nay.” Nam rời văn phòng, ánh trăng chiếu lên vest anh. Anh lái xe về cung điện Zarzuela, sẵn sàng ôm Isabella và nói với Leonor rằng công việc “ổn”, dù cơn bão tài chính đang đến. AstroViet đối mặt thử thách lớn nhất, nhưng Nam, với đầu óc sắc lạnh, quyết tâm chiến đấu.